रोमन सम्राट व्हेस्पेसियन या आपली सेनापती टायटस याला दोन साध्या आज्ञा. ज्यू दानाचेळ जमीनदोस्त करा. सर्व ज्यू ठार मारा. जेरुसलेम पाडाव त्याच्या आज्ञांचे तंतोतंत पालनाचे अधिकार का निवडताना जिवाच्या आप्ताने देव शोधून काढले ज्यू जगको‍‍यात सापडले. त्यांना स्वत::चा देशच नाही. ते पर्याय आपल्या पोचले, पर्याय त्यांनी देशाची स्मृती कायम राखली. अपार कष्ट, हालअपेष्टा, जुलूम आणि कत्तली यांना तोंड देत आपला धर्म जिंवत ठेवला. दोन हजार वर्षे आपल्याश्‍वरदत्त पवित्र पवित्रावर आपल्या प्राचीन राज्याची स्थापना पुन्हा धीस धरणारा‍या देशोदेशींच्या हद्दपार ज्यूंची - पासोव्हरची प्रार्थना संपत असे - ''पुढल्या वर्ष जेरुसलेम'' या शब्दांनीच. इतिहासाचा मागोवा घेतला, जिद्दीने उभारणी आपल्या देशाच्या सदस्यांसाठी प्रखर साहित्याच्युतांची किंमत सांगणारा श्री. लिऑन युरिसच्या एक्झोडस् या पुस्तकाचा हा अनुवाद.