'सुंभ आणि पीळ' ही कादंबरी शोषित मातंग समाजाच्या अनेक पदरी जीवनरीतीचं वास्तव रूप उलगडून शोधणारी एक अत्यंत अभिनव कादंबरी आहे. मांग जाती चालती, व्यवसाय, असहाय जगता, पराधीनता, संचित व जल्लोषाच्या दडपण अपरिहार्य जग अस्पृश्यतेतील गुलामगिरी, पुन्हा अस्पृश्यतेतील पृथक्त्व, प्रथा परचंदे आंधळेपण, देवभोळे, अंधश्रद्धा, समीप, रुढी, एकंदरीत जीवनी त्यालाभातुन, समर्थपणे पिळाप्रमाना खंबीर राहण-जगणं, डॉ. चळवळीतील राजकीय पक्षांचे प्रबोधन स्वाभिमान व अस्मित, स्वातंत्र्याची, धर्मांतर चळवळी अशा अनेकविध प्रश्नांची उकल अत्यंत समरसने, कळकळीने आणि व्यापक भूमिकेतून इथं समर्थपणे मांडली आहे. संपूर्ण कादंबरी ही मातंग विशिष्ट बोलीभाषेत हा 'आंबूज' शैली मांडणे या संपूर्ण कादंबरचा एक व्यापक सामाजिक अभ्यासाचा 'दस्त'च आहे.
या कादंबरी मूळ दल साहित्याने अजून अर्धविरामही दाखवित नाही हेच सिद्ध होते. मातंग जाती-जमातीच्या जगण्यातील अत्यंत वास्तविक जीवनदर्शन, दाख व विदारक चित्रकार आपल्या समर्थ, ओघवत्या, नितळ शैलीतून मार्ग आहे. मराठी कादंबर ऐश्वरता ही कादंबरी तर भरेलच; सर्वसमावेशक दलित साहित्य आणि मराठी सारस्वत प्रस्तुत कादंबरी मान चंद्र स्थान प्राप्त करेल असा विश्वास आहे.