युनिट I अ) फार्मास्युटिकल सायन्सेसच्या संदर्भात जैवतंत्रज्ञानाचा संक्षिप्त परिचय. b) एंझाइम बायोटेक्नॉलॉजी- एंजाइम स्थिरीकरण आणि अनुप्रयोगाच्या पद्धती. c) बायोसेन्सर्स- फार्मास्युटिकल इंडस्ट्रीजमध्ये बायोसेन्सर्सचे कार्य आणि अनुप्रयोग. ड) प्रथिने अभियांत्रिकीचा संक्षिप्त परिचय. e) उद्योगात सूक्ष्मजंतूंचा वापर. एन्झाईम्सचे उत्पादन- सामान्य विचार - एमायलेस, कॅटालेस, पेरोक्सिडेज, लिपेस, प्रोटीज, पेनिसिलिनेज. f) अनुवांशिक अभियांत्रिकीची मूलभूत तत्त्वे. (अध्याय - 1) युनिट II अ) क्लोनिंग वेक्टर, प्रतिबंध एंडोन्यूक्लीज आणि डीएनए लिगेसचा अभ्यास. ब) रीकॉम्बिनंट डीएनए तंत्रज्ञान. औषधामध्ये अनुवांशिक अभियांत्रिकीचा वापर. c) r DNA तंत्रज्ञानाचा वापर आणि अनुवांशिक अभियांत्रिकीच्या निर्मितीमध्ये: i) इंटरफेरॉन ii) लस- हिपॅटायटीस- B iii) हार्मोन्स-इन्सुलिन. d) PCR चा संक्षिप्त परिचय (अध्याय - 2) युनिट III रोग प्रतिकारशक्तीचे प्रकार- ह्युमरल इम्युनिटी, सेल्युलर इम्युनिटी अ) इम्युनोग्लोब्युलिनची रचना ब) MHC ची रचना आणि कार्य c) अतिसंवेदनशीलता प्रतिक्रिया, रोगप्रतिकारक उत्तेजना आणि रोगप्रतिकार शक्ती. ड) जीवाणूजन्य लसी, टॉक्सॉइड्स, विषाणूजन्य लस, अँटिटॉक्सिन, सीरम-इम्यून ब्लड डेरिव्हेटिव्ह्ज आणि प्रतिकारशक्तीशी संबंधित इतर उत्पादने तयार करण्याची सामान्य पद्धत. e) अधिकृत लसींची साठवण परिस्थिती आणि स्थिरता f) हायब्रिडोमा तंत्रज्ञान- उत्पादन, शुद्धीकरण आणि अनुप्रयोग g) रक्त उत्पादने आणि प्लाझ्मा पर्याय. (अध्याय - 3) युनिट IV अ) इम्युनो ब्लॉटिंग तंत्र- एलिसा, वेस्टर्न ब्लॉटिंग, सदर्न ब्लॉटिंग. b) युकेरियोट्स आणि प्रोकेरियोट्सची अनुवांशिक संघटना c) सूक्ष्मजीव अनुवांशिकता यामध्ये परिवर्तन, ट्रान्सडक्शन, संयुग्मन, प्लाझमिड्स आणि ट्रान्सपोसन्स समाविष्ट आहेत. ड) मायक्रोबियल बायोट्रांसफॉर्मेशन आणि ऍप्लिकेशन्सचा परिचय. e) उत्परिवर्तन: उत्परिवर्तन/म्युटंटचे प्रकार. (अध्याय - 4) युनिट V अ) किण्वन पद्धती आणि सामान्य आवश्यकता, माध्यमांचा अभ्यास, उपकरणे, निर्जंतुकीकरण पद्धती, वायुवीजन प्रक्रिया, ढवळणे. b) मोठ्या प्रमाणात उत्पादन आंबायला ठेवा डिझाइन आणि त्याची विविध नियंत्रणे. c) पेनिसिलिन, सायट्रिक ऍसिड, व्हिटॅमिन बी 12, ग्लुटामिक ऍसिड, ग्रिसोफुलविन, ड) रक्त उत्पादने: संपूर्ण मानवी रक्त, वाळलेल्या मानवी प्लाझ्मा, प्लाझ्मा सब्स्टिट्यूटीजचे संकलन, प्रक्रिया आणि साठवण यांच्या निर्मितीचा अभ्यास. (अध्याय - 5)